Rộng cửa thị trường sản phẩm khoa học công nghệ

Khảo sát của Trung tâm Thông tin và Thống kê KH-CN (CESTI) giai đoạn 2014-2018, số lượng nhiệm vụ KH-CN có kết quả được thương mại hóa thành công chỉ chiếm tỷ lệ 13%. Trong khi số lượng nhiệm vụ KH-CN đã ở mức độ hoàn thiện sẵn sàng để chuyển giao nhưng chưa được thương mại hóa chiếm 37%.

Theo UBND TPHCM, việc thiếu cơ chế hỗ trợ cụ thể từ chính sách công dẫn tới chỉ 20% trong số 500 dự án khởi nghiệp mà Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM hỗ trợ được kết nối nguồn vốn đầu tư mạo hiểm hoặc các đối tác doanh nghiệp lớn. Thiếu cơ chế kết nối và hỗ trợ từ các tổ chức trung gian khiến chỉ 10% kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước được tích hợp vào các dự án đầu tư tại Ban Quản lý Khu công nghệ cao TPHCM (SHTP). Việc thiếu sự liên kết cũng như nguồn lực dẫn đến các kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ mất lợi thế cạnh tranh trên thị trường, nhất là trong lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, nơi mà tốc độ triển khai là yếu tố sống còn.

Vì vậy, UBND TPHCM đã triển khai Đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, đưa nhanh kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ được tạo ra từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh giai đoạn 2026-2028 (Đề án thương mại hóa). Đối tượng được thụ hưởng chính sách này là các cơ quan được giao quản lý ngân sách nhà nước trong lĩnh vực KH-CN; các tổ chức nghiên cứu, trường đại học thực hiện nhiệm vụ KH-CN và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước TPHCM; doanh nghiệp KH-CN, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trên địa bàn thành phố.

Theo ông Lê Thanh Minh, Phó Giám đốc Sở KH-CN TPHCM, Đề án của thành phố tập trung giải quyết 3 vấn đề chính hết sức quan trọng: Cơ chế giao quyền cho tổ chức, cá nhân không là tổ chức chủ trì đối với tài sản hình thành từ việc triển khai nhiệm vụ sử dụng ngân sách nhà nước; Chính sách ưu đãi, hỗ trợ về các hoạt động trung gian để phát triển sản phẩm ra thị trường; Cơ chế kiểm soát, đánh giá hiệu quả hoạt động thương mại hóa. Các cơ chế này nhằm tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu nhanh chóng được thương mại hóa, thúc đẩy giá trị kinh tế - xã hội thành phố…

Đáng lưu ý, TPHCM còn hỗ trợ một phần kinh phí từ ngân sách nhà nước đối với tổng kinh phí triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để kích thích doanh nghiệp, thu hút nguồn xã hội hóa tham gia phát triển sản phẩm KH-CN, kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng vốn nhà nước theo hình thức giao trực tiếp.

 

Sàn giao dịch quy mô hơn

Việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo… còn gắn liền với sự phát triển của Sàn Giao dịch công nghệ TPHCM. Việc UBND TPHCM đã ban hành quyết định phê duyệt Đề án “Sàn giao dịch công nghệ TPHCM giai đoạn mới”, đã đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng thị trường KH-CN, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố.

Ông Vương Đình Thành, Quyền Giám đốc CESTI, thông tin: Sàn được tổ chức và vận hành theo mô hình kết hợp giữa không gian giao dịch trực tiếp và nền tảng giao dịch số, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đối với các giải pháp công nghệ và tài sản trí tuệ trong và ngoài thành phố. Sàn cung cấp đầy đủ các dịch vụ hỗ trợ giao dịch, từ tiếp nhận nhu cầu công nghệ, chào mua - chào bán, tư vấn và môi giới, đến thẩm định, định giá, hỗ trợ đàm phán, ký kết hợp đồng và theo dõi sau chuyển giao; các quy trình nghiệp vụ được chuẩn hóa, bảo đảm tính minh bạch, an toàn và hiệu quả… nên sàn sẽ tạo ra nhiều bước đột phá trong phát triển thị trường thiết bị KH-CN trong thời gian tới.

Mục tiêu của sàn đến năm 2030 sẽ thực hiện kết nối thông tin cung - cầu công nghệ cho tối thiểu 1.500 lượt doanh nghiệp, cá nhân mỗi năm thông qua các sự kiện xúc tiến chuyển giao công nghệ, cung cấp thông tin theo yêu cầu, sàn giao dịch trực tuyến và tư vấn trực tiếp với chuyên gia. Đồng thời, hỗ trợ ký kết tối thiểu 50 hợp đồng chuyển giao công nghệ - mua bán thiết bị/năm, tập trung nâng tỷ lệ công nghệ có hồ sơ sở hữu trí tuệ rõ ràng, có định giá độc lập đạt trên 70% tổng số công nghệ chào bán vào năm 2030.

Nơi đây cũng hình thành cơ sở dữ liệu công nghệ được phân loại theo Technology Readiness Level (mức độ sẵn sàng công nghệ - và theo lĩnh vực ưu tiên phát triển công nghiệp), cho phép đánh giá mức độ trưởng thành và khả năng ứng dụng thực tiễn của công nghệ, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có cơ sở khách quan để lựa chọn, thương thảo và đưa công nghệ vào triển khai…

Sở KH-CN TPHCM được UBND thành phố giao chủ trì và phối hợp các sở, ngành để triển khai thực hiện 2 đề án nói trên và qua đây cũng cho thấy TPHCM với cách tiếp cận mới với thị trường KH-CN, các đề án được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư cho KH-CN, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp KH-CN và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn TPHCM. Đại diện Sở KH-CN nhận định, đây là bước tiến mới trong chính sách phát triển thị trường KH-CN và trong thời gian đến, lĩnh vực này sẽ khởi sắc, mang lại nhiều hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển của thành phố.